POMAK SOHBET TOPLANTILARI – KİNA PRAVİŞ – 1

POMAK SOHBET TOPLANTILARI – KİNA PRAVİŞ – 1

İstanbul Pomak Kültür Derneği – İSPOD 2014 Kasım ayından itibaren, her ayın üçüncü Çarşamba günleri POMAK SOHBET TOPLANTILARI - KİNA PRAVİŞ etkinliğini başlattı.

İlk toplantı 19 Kasım 2014 Çarşamba günü, Perpa Ticaret merkezi A blok Kat 13 Ebruli Restoran ŞİŞLİ İSTANBUL adresinde, konuk konuşmacı ‘Balkanlarda Pomak Türkleri’ kitabının yazarı Prof Dr Hüseyin Memişoğlu katılımı ile yapıldı. Hüseyin Memişoğlu 1937 Bulgaristan Kırcali doğumlu ve 1988 yılına kadar Bulgaristan da yaşamış ve Sofya Teknik Üniversitesi’nde tarih dersleri vermiştir. Dönemin baskılarına isyan ederek 1988 yılında Türkiye’ye iltica etmiştir. Başlıca çalışma konusu Bulgaristan’daki Türkler dir. Bu konuya paralel olarak Pomak Türkleri tabirini ortaya atarak bu konuda da kitap yazmıştır. Türkiye’de Hacettepe, Bilkent ve Süieymen Demirel Üniversitelerinde öğretim görevlisi olarak çalışmış ve 2004 yılında emekli olmuştur.

Memişoğlu, Pomakların Balkanlara 11. Yüzyılda gelen Kuman Türkleri’ni devamı olduğunu iddia etmektedir. Pomakça’nın bir dil olduğunu kabul etmemekte ve Pomakların konuştuğu dilin bir Türk lehçesi olduğunu iddia etmekte ve kitabında ve sohbetlerinde böyle isimlendirmektedir. Pomakça’nın yaşatılması için çalışmalar yapılmasını istememekte, bütün Pomaklara Türkçe’nin öğretilmesi gerektiğini savunmaktadır.

Sohbet toplantımıza katılan konuklar sayın Memişoğlu ile sohbet etmiş, fikir alışverişi yapılmış ve sorularla bilgilenme sağlanmıştır.

Bulgaristan Pomak kimliğini kabul etmemekte ve Bulgarin Muhammedin, Yunanistan müslüman Grekler, Makedonya, müslüman Makedonlar olarak kabul etmektedir. Pomakları İskitlere, Traklara, Perslere, Araplara, Slavlara dayanan köklerle açıklayan yazarlar, araştırmacılar mevcuttur. Pomak Sohbet Toplantılarımıza bütün iddia sahipleri davet edilecek ve karşılıklı fikir alışverişinde bulunulacaktır.

Sayın Memişoğlu’na Pomak derneklerinin amacının dil, kültür, tarih çalışmaları yapmak olduğunu, 10 civarında Pomak Kültür derneği ve bir Federasyon kurulduğunu, Pomakçayı yaşatmak için Pomakça kursları açtığımızı, Pomakça Türkçe sözlük, Pomakça Alfabe ve ders kitapları yazdığımız, Okullarda okutulması için çalışmalar yaptığımızı anlattık. Pomak tarihini ortaya çıkarmak için Balkan Tarihinde Pomaklar sempozyum serisini başlattığımızı, bu çerçevede dört sempozyum yaptığımızı ve devam edeceğini ifade ettik. Pomak kültürünü yaşatmak için eşya sergileri, fuar katılımları, tv programları, gazete, bülten, tanıtım kitapçığı, kaçamak yemeği etkinlikleri, diğer beş ülkedeki Pomak kardeşlerimizle karşılıklı ziyaretler yaptığımızı anlattık.

Sayın Memişoğlu Pomak değildir ve son yıllardaki gelişmelerden haberdar değildir. Kullandığı Pomak Türkleri kelimesinin doğru olmadığını, Pomakların her yerde Pomak olduklarını, ülkemizdeki Pomaklar için en doğru ifadenin Türkiye’li Pomaklar olacağını ifade ettik.

Bundan sonraki dönemlerde görüşmeler yapmaya devam edeceğimizi ve karşılıklı fikir alışverişinde bulunacağımızı belirterek sohbet toplantımızı sona erdirdik ve 2. Sohbet toplantımızda 17 Aralık 2014 günü yine aynı yerde buluşmaya sözleşerek dostlarla vedalaştık.

Pomak dili, kültürü ve tarihi için çalışmalarımıza devam edeceğiz.
Buluşmak üzere..

Bayram ERAT
İSPOD BAŞKANI

POMAK SOHBET TOPLANTILARI – KİNA PRAVİŞ – 2

POMAK SOHBET TOPLANTILARI – KİNA PRAVİŞ – 2

İstanbul Pomak Kültür Derneği – İSPOD 2014 Kasım ayından itibaren, her ayın üçüncü Çarşamba günleri POMAK SOHBET TOPLANTILARI - KİNA PRAVİŞ etkinliğini başlatmıştır.

İlk toplantı 19 Kasım 2014 Çarşamba günü, Perpa Ticaret merkezi A blok Kat 13 Ebruli Restoran ŞİŞLİ İSTANBUL adresinde, konuk konuşmacı ‘Balkanlarda Pomak Türkleri’ kitabının yazarı Prof Dr Hüseyin Memişoğlu katılımı ile yapıldı.

İkinci toplantı yine aynı yerde, konuk konuşmacı, Araştırmacı, Avukat Recep Memiş’in katılımı ile yapıldı. Sayın Recep Memiş kendisi Pomak olup, Kırklareli, Vize doğumludur. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesini bitirdikten sonra Avukatlık mesleğini icra etmiştir. Pomaklar üzerine ciddi araştırmalar ve çalışmalar yapan Memiş, bu çalışma sonuçlarını ‘POMAKLAR ÜZERİNE FARKLI BİR TARİH OKUMASI’ ve ‘POMAKLARA MASALLAR’ başlıkları ile yazıya dökmüş ve kamuoyu ile paylaşmıştır.

Günümüzde Pomakları en genel anlamıyla ‘Slavik’ kültürden, ‘İslami’ kültüre yönelmiş bir balkan topluluğu olarak ifade etmek yanlış olmayacaktır. Slav gramer ailesine ait dil ve İslam inancı en ayırtedici özellikleridir. Bu nedenle ‘Pomak Kültürü’nün kökleri üzerine yürütülecek bir tartışma; dil yapısı ve inanç detaylarına dair oluşum süreçlerini araştırmayı zorunlu kılmaktadır.

Hem bu tanımlama hem de; ‘ balkan savaşlarında Osmanlıdan yana tutum aldıklarını ifade etmek üzere; Slavlar tarafından (düşmana) yardım edenler anlamında, Slavca, ‘pomaga’, ‘pomaci’ sözcüğünden hareketle ‘Pomak’ olarak adlandırıldıklarını ileri süren ve genel olarak benimsenen içerik, Pomak oluşumunun belirli bir dönemde Slavik Bulgar etnisitesinin oluşum- gelişim süreçleri içinde yer aldığına ve ondan kopuşla ayrı bir kimlik oluşturmaya yöneldiğine işaret etmektedir.

Her ülkede baskın kültürlerin diğer etnik kültürleri etkilediğini, Türkiye’de Pomakların Türk ten başka bir şey olduğunu söylemenin çok zor olduğunu ifade etti.

Pomakları tarihte Aren olarak bulabileceğimizi, Pomakların yazılı tarihlerinin olmadığını, ama sözlü tarihimizin olduğunu, tarihimiz ile ilgili ipuçlarını masallarda, folklorda, türkülerimizde bulabileceğimizi ifade etti. Babaannesinin ‘znayeşli Arenski?’ cümlesini kullandığını, Batı Trakya’da Arenler olduğunu, Bizans kayıtlarında Rodopların Arenyevo olarak geçtiğini söyledi.

Pomakların yaşadığı Balkanların ve Rodopların tarihte çok hareketli bir bölge olduğunu, bir çok kavmin, devletin ve kültürün zaman zaman bu bölgeleri etkilediğini, hakimiyeti altına aldığını ve bu bölgede yaşayan diğer halklar gibi, Pomaklarında bu olaylardan etkilendiğini ifade etti.

Pomak Sohbet Toplantımıza Kocaeli’nden gelerek katılan Sayın Recep Memiş’e çok teşekkür ediyor, bu değerli çalışmalarına devam etmesini diliyoruz. Bundan sonraki dönemlerde görüşmeler yapmaya devam edeceğimizi ve karşılıklı fikir alışverişinde bulunacağımızı belirterek sohbet toplantımızı sona erdirdik ve 3. Sohbet toplantımızda 21 Ocak 2015 günü yine aynı yerde buluşmaya sözleşerek dostlarla vedalaştık.

Pomak dili, kültürü ve tarihi için çalışmalarımıza devam edeceğiz.
Buluşmak üzere..

Bayram ERAT
İSPOD BAŞKANI

POMAK SOHBET TOPLANTILARI – KİNA PRAVİŞ – 3

POMAK SOHBET TOPLANTILARI – KİNA PRAVİŞ – 3

İstanbul Pomak Kültür Derneği – İSPOD 2014 Kasım ayından itibaren, her ayın üçüncü Çarşamba günleri POMAK SOHBET TOPLANTILARI - KİNA PRAVİŞ etkinliğini başlatmıştır.

İlk toplantı 19 Kasım 2014 Çarşamba günü, Perpa Ticaret merkezi A blok Kat 13 Ebruli Restoran ŞİŞLİ İSTANBUL adresinde, konuk konuşmacı ‘Balkanlarda Pomak Türkleri’ kitabının yazarı Prof Dr Hüseyin Memişoğlu katılımı ile yapıldı.

İkinci toplantı yine aynı yerde, 17 Aralık 2014 Çarşamba günü, konuk konuşmacı, Araştırmacı, Avukat Recep Memiş’in katılımı ile yapıldı. Pomaklar üzerine ciddi araştırmalar ve çalışmalar yapan Memiş, bu çalışma sonuçlarını ‘POMAKLAR ÜZERİNE FARKLI BİR TARİH OKUMASI’ ve ‘POMAKLARA MASALLAR’ başlıkları ile yazıya dökmüş ve kamuoyu ile paylaşmıştır.

Üçüncü toplantı 21 Ocak 2015 Çarşamba günü, Perpa Ticaret merkezi A blok Kat 13 Ebruli Restoran ŞİŞLİ İSTANBUL adresinde, konuk konuşmacı Arkeolog, Yazar, İzmir Pomak Derneği Başkanı Ercan Çokbankir katılımı ile yapıldı. Sayın Ercan Çokbankir’in Pomaklar üzerine bir çok kitabı, makalesi ve sempozyum sunumu mevcuttur. Sunum özeti aşağıdaki gibidir:

1974 yılından bu yana araştırmalar yapmaktayım. Bu araştırmalar sonunda ortaya attığım Pomakların İskit bağlantısını arzu edenler Heredot tarihine bakarak görebilirler. Yunanlıların yıllar önce Agaryan dediği halkın İskitlilerin Balkanların Avrupa kısmında yaşayanlara tarih boyunca verilen bir isim olduğunu, Rodoplarda ve güneyinde hala Pomaklara Agaryan, Agriyan Aren denilmektedir.
Pomakların Agriyan olarak adlandırıldığını, Ulf Brunbauer’de araştırmasında Rodoplarda yaşayan bu halka Ahryane dendiğini aktarmıştır.

Bizanslı tarihçilerden Attaliate ‘İskitlerle (Sakalar) Türkler aynı ırktır.’ Olduğunu yazar.

Büyük İskender in 800,000 kişilik ordusunun ½ si agaryanlardan oluşmaktadır.

Pomaklar Balkanların en eski halklarından biridir. Slavlardan, Kuman, Peçeneklerden, Bulgarlardan önce Balkanlarda yaşamaktadır. Tabii ki her gelen yeni göç burada yaşayan bu halkı etkilemiştir.
Trak kavimleri arasında agaryan kelimesi, ırkı yok, bu sebeple Pomakların Traklarla ilgisi yoktur diye düşünüyorum.

Bu gün Pomaklar Pomaktır. Avrupa da ilk feodal yapı olmayan devleti Pomaklar Rodoplarda kurmuştur. Tımraş Pomak Cumhuriyeti Rodoplarda 1878 yılında kurmuş ve bu devlet 1912 yılına kadar yaşamıştır.

Pomak Sohbet Toplantımıza İzmir’den gelerek katılan Sayın Ercan Çokbankir’e çok teşekkür ediyor, bu değerli çalışmalarına devam etmesini diliyoruz. Bundan sonraki dönemlerde görüşmeler yapmaya devam edeceğimizi ve karşılıklı fikir alışverişinde bulunacağımızı belirterek sohbet toplantımızı sona erdirdik ve 4. Sohbet toplantımızda 18 Şubat 2015 günü yine aynı yerde buluşmaya sözleşerek dostlarla vedalaştık.

Pomak dili, kültürü ve tarihi için çalışmalarımıza devam edeceğiz.
Buluşmak üzere..

Bayram ERAT
İSPOD BAŞKANI

POMAK SOHBET TOPLANTILARI – KİNA PRAVİŞ – 4

POMAK SOHBET TOPLANTILARI – KİNA PRAVİŞ – 4

İstanbul Pomak Kültür Derneği – İSPOD 2014 Kasım ayından itibaren, her ayın üçüncü Çarşamba günleri POMAK SOHBET TOPLANTILARI - KİNA PRAVİŞ etkinliğini başlatmıştır.

İlk toplantı 19 Kasım 2014 Çarşamba günü, Perpa Ticaret merkezi A blok Kat 13 Ebruli Restoran ŞİŞLİ İSTANBUL adresinde, konuk konuşmacı ‘Balkanlarda Pomak Türkleri’ kitabının yazarı Prof Dr Hüseyin Memişoğlu katılımı ile yapıldı.

İkinci toplantı yine aynı yerde, 17 Aralık 2014 Çarşamba günü, konuk konuşmacı, Araştırmacı, Avukat Recep Memiş’in katılımı ile yapıldı. Pomaklar üzerine ciddi araştırmalar ve çalışmalar yapan Memiş, bu çalışma sonuçlarını ‘POMAKLAR ÜZERİNE FARKLI BİR TARİH OKUMASI’ ve ‘POMAKLARA MASALLAR’ başlıkları ile yazıya dökmüş ve kamuoyu ile paylaşmıştır.

Üçüncü toplantı 21 Ocak 2015 Çarşamba günü, Perpa Ticaret merkezi A blok Kat 13 Ebruli Restoran ŞİŞLİ İSTANBUL adresinde, konuk konuşmacı Arkeolog, Yazar, İzmir Pomak Derneği Başkanı Ercan Çokbankir katılımı ile yapıldı. Sayın Ercan Çokbankir’in Pomaklar üzerine bir çok kitabı, makalesi ve sempozyum sunumu mevcuttur.

Dördüncü toplantı (18 Şubat 2015 günü yoğun kar yağışı nedeniyle ertelendi) 04 Mart 2015 Çarşamba günü, Perpa Ticaret merkezi A blok Kat 13 Ebruli Restoran ŞİŞLİ İSTANBUL adresinde, konuk konuşmacı gazeteci, tarihçi, yazar ve ‘pumatsite vıv Turtsiya – Türkiye’de Pomaklar’ kitabının yazarı Sayın Georgi Zelengora’nın katılımı ile yapıldı. 04 Mart 1878 Tımraş Pomak Devleti’nin kuruluşunun 137. Kuruluş gününe denk gelen toplantımız çok daha anlamlı bir hale gelmiş oldu. Pomak değilim ama kendimi Pomak hissediyorum diyen dostumuz Zelengora’nın sunum özeti aşağıdaki gibidir.

Doksanüç harbine kadar Balkanlar’da birçok millet beraber yaşamaktadır. Balkan yarımadasının çeşitli yerlerinde dağılmış olan Pomaklar bu etnokültürel mozaiğin bir parçasıdır. Bulgaristan’da iki büyük Pomak grubu vardır: Kuzey Bulgaristan’da yaşayan Lofça Pomakları ve Rodop dağlarında yaşayan Rodop Pomakları. Bundan başka Yunanistan, Makedonya, Arnavutluk ve Kosova’da başka Pomak grupları da mevcuttur. Onlar çeşitli adlarla adlandırılmaktadır: Ahriyani, Torbeşi, Gorani, Miyatsi, Apovtsi, Dilsizi vs. Ama en çok kullanılan isim Pomaktır. Pomakların menşei hakkında farklı teoriler var. Bunların hepsi belli siyasi çıkarları ifade etmektedir.

Bugün Pomakların çoğunluğu Türkiye’de yaşamaktadır. Bulgaristan’dan Türkiye’ye Pomakların göçleri Doksanüç harbi boyunca başlayıp XX’nci yüzyılın sonuna kadar devam etmektedir. Bir yüzyıldan daha fazla bir süre içinde binlerce Pomak eski ikamet yerlerini terk etmektedir. Bu sürec etnik temizlik adlandırılabilir. Çünkü kitlesel ve zorunludur.

Pomakların tarihinde en büyük felaket Balkan savaşıdır. Bu savaş Pomakların göçleri doruk noktasıdır. 1912’nin sonunda ve 1913’ünün başında Bulgaristan’da Pomakları zorla hristiyanlığı kabul ettirme süreci başlamaktadır. Bu Bulgaristan devleti tarafından ilk yapılan asimilasyon kampanyasıdır. Birinci dünya savaşında Bulgaristan’dan Pomakların göçleri muvakkaten durmaktadır. Bulgaristan ve Türkiye müteffik oldukları için Bulgaristan Müslümanlarının haklarını göz önünde bulundurmaktadır. Bulgar ve Osmanlı ordusunda savaşmış olan binlerce Pomak Birinci Dünya savaşının cephelerinde öldürülmüştür.

Savaştan sonra Pomakların durumu yeniden kötüleşmiştir. 1920’lerin ikinci yarısı ve 1930’larda Bulgaristan-Yunanistan hudutlarından kitlesel Pomak kaçmaları gözlenmektedir. 1937’de Bulgaristan devleti yardımıyla Bulgar faşist teşkilatı “Drujba Rodina” oluşturulmuş. Bu teşkilat Pomakları Bulgarlaştırmalıydı. 1942’de “Drujba Rodina” yardımıyla Pomakların isimleri yeniden değiştirilmekteydi.

Komünist dönemde asimilasyon politikası devam etmekteydi. 1940’ların sonunda birçok Pomak Bulgaristan’da çeşitli bölgelere dağıtılmaktaydı. 1960’lar ve 1970’lerde Pomakların isimleri zorla değiştirilmekteydi. Bu hareket protestolara neden olmaktadır. İsim değişmesine karşı protestolar 1964’te Ribnovo köyünde başlamaktadır. 1973’teki Nevrokop, Kornitsa köyünde olan en büyük protesto sırasında 5 ölü var. Zorla isim değişikliği kampanyasını haklı çıkarmak için komünist rejim, yazar Anton Donçev'e Osmanlı dönemindeki zorla islamlaştırma konulu “Vreme razdelno” romanını yazma siparişi verdi. Sonra bu propaganda romanı filimleştirildi.

Son yirmi yılda Pomaklar artık Türkiye’ye göç etmiyorlar. Bunun yerine Rodoplar’daki kötü iktisadi şartları sebebiyle Pomaklar Avrupa, özellikle Espanya’ya gurbette gidiyorlar. Komünizmin çökmesinden sonra, özellikle internet hayatın içine girmesiyle Pomaklarda gerçek bir uyanış yaşanıyor. 135 sene boyunca Bulgaristan’daki Pomaklar diskriminasyona maruz kalmaktadır. Son yıllarda onlar asimilasyon politikasına karşı mücadele etmeye başladılar. Bu mücedele nasıl devam edecek? Pomaklığın geleceği nedir? Balkan milliyetçilere farkında Pomaklar, Balkanlar’da yeni sınırlar çizmek istemiyor, sınırsız Balkanlar istiyorlar. Çağdaş Uluslararası Pomak Hareketi'nin hedefinde ayırmak yok, aksine Pomaklar, Balkan ülkeleri ve halkları arasında bir köprü olabilir ve olmalıdır.

Pomak Sohbet Toplantımıza Bg Zlatograd'tan katılan Ramadan Mehmedov Kehaiov ve Bg Sofya’dan gelerek katılan Sayın Georgi Zelengora’ya çok teşekkür ediyor, bu değerli çalışmalarına devam etmesini diliyoruz. Bundan sonraki dönemlerde görüşmeler yapmaya devam edeceğimizi ve karşılıklı fikir alışverişinde bulunacağımızı belirterek sohbet toplantımızı sona erdirdik ve 5. Sohbet toplantımızda 15 Nisan 2015 günü yine aynı yerde Sayın Prof dr Kemal Gözler’in katılımı ile buluşmaya sözleşerek dostlarla vedalaştık.

Pomak dili, kültürü ve tarihi için çalışmalarımıza devam edeceğiz.
Buluşmak üzere..

Bayram ERAT
İSPOD BAŞKANI

POMAK SOHBET TOPLANTILARI - KİNA PRAVİŞ - 5

POMAK SOHBET TOPLANTILARI – KİNA PRAVİŞ – 5
15 Nisan 2015 Çarşamba Ebruli Restoran PERPA

İstanbul Pomak Kültür Derneği – İSPOD 2014 Kasım ayından itibaren, her ayın üçüncü Çarşamba günleri POMAK SOHBET TOPLANTILARI - KİNA PRAVİŞ etkinliğini başlatmıştır.

İlk toplantı 19 Kasım 2014 Çarşamba günü, Perpa Ticaret merkezi A blok Kat 13 Ebruli Restoran ŞİŞLİ İSTANBUL adresinde, konuk konuşmacı ‘Balkanlarda Pomak Türkleri’ kitabının yazarı Prof Dr Hüseyin Memişoğlu katılımı ile yapıldı.

İkinci toplantı yine aynı yerde, 17 Aralık 2014 Çarşamba günü, konuk konuşmacı, Araştırmacı, Avukat Recep Memiş’in katılımı ile yapıldı. Pomaklar üzerine ciddi araştırmalar ve çalışmalar yapan Memiş, bu çalışma sonuçlarını ‘POMAKLAR ÜZERİNE FARKLI BİR TARİH OKUMASI’ ve ‘POMAKLARA MASALLAR’ başlıkları ile yazıya dökmüş ve kamuoyu ile paylaşmıştır.

Üçüncü toplantı 21 Ocak 2015 Çarşamba günü, Perpa Ticaret merkezi A blok Kat 13 Ebruli Restoran ŞİŞLİ İSTANBUL adresinde, konuk konuşmacı Arkeolog, Yazar, İzmir Pomak Derneği Başkanı Ercan Çokbankir katılımı ile yapıldı. Sayın Ercan Çokbankir’in Pomaklar üzerine bir çok kitabı, makalesi ve sempozyum sunumu mevcuttur.

Dördüncü toplantı (18 Şubat 2015 günü yoğun kar yağışı nedeniyle ertelendi) 04 Mart 2015 Çarşamba günü, Perpa Ticaret merkezi A blok Kat 13 Ebruli Restoran ŞİŞLİ İSTANBUL adresinde, konuk konuşmacı gazeteci, tarihçi, yazar ve ‘Pumatsite vıv Turtsiya – Türkiye’de Pomaklar’ kitabının yazarı Sayın Georgi Zelengora’nın katılımı ile yapıldı. 04 Mart 1878 Tımraş Pomak Devleti’nin kuruluşunun 137. Kuruluş gününe denk gelen toplantımız çok daha anlamlı bir hale gelmiş oldu.

Beşinci toplantı 15 Nisan 2015 Çarşamba günü aynı yerde, konuk konuşmacı Türkiye’de ilk Pomak araştırmalarını yapan, Lofça Pomakları, Yeniçiftlik köyü kitaplarının yazarı, Anayasa hukuku uzmanı Prof dr Kemal Gözler’in katılımı ile yapıldı. Sunum özeti aşağıdaki gibidir.

1990 ların başında Pomaklığı merak ettim, Fransa’da doktora öğrencisiydim, ilgili yayınları okudum, Biz kimiz? Sorusuna cevap aradım. Osmanlı’nın Vergi kayıt defterleri en iyi kaynak oldu, köylerle ilgili detaylı belge ve bilgiler var. Ekonomik durum, etnik yapı, nüfus yapısı hakkında bilgiler var. Bulgaristan’ın kuzeyindeki, Lofça bölgesindeki 60 a yakın Pomak köyünden emin olduğum 40 köyün kayıtlarını inceledim.

Pomaklar, anadil olarak Bulgarca konuşan Müslüman bir topluluktur. Dolayısıyla biz, Pomaklığı şu iki unsur ile tanımlamaktayız. Anadil olarak Bulgarca / Pomakça konuşma ve Müslüman olma.

Lofça Pomaklarının kökeni konusunda yaptığımız çalışmada 40 köyün Osmanlı vergi kayıtlarındaki / Tahrir defterlerindeki 1479, 1516, 1545, 1579 ve 1873 yılları kayıtlarını inceledim. 40 köydeki Müslüman hane sayısı 1479 yılında 4 hane, 1516 yılında 15 hane, 1545 yılında 25 hane, 1579 yılında 125 hane ve 1873 yılında 4797 hanedir. Bir hane ortalama 5 nüfus hesaplanmaktadır. 1873 yılında Lofça Pomakları 100.000 kişi, Rodop Pomakları 500.000 kişi civarındadır. 1579 yılında Müslüman nüfus toplam nüfusun % 5 ini temsil ederken, 1873 yılında toplam nüfusun % 53 ünü temsil eder hale gelmiştir.

Bu araştırma ve çalışmaların Rodop Pomakları, Karacaova Pomakları ve diğer Pomaklar için yapılması gerekmektedir. En kısa zamanda bu çalışmaların yapılmasını bekliyoruz

Pomak Sohbet Toplantımıza Bursa’dan katılan değerli hocamız Prof dr Kemal Gözler’e çok teşekkür ediyor, bu değerli çalışmalarına devam etmesini diliyoruz. Bundan sonraki dönemlerde görüşmeler yapmaya devam edeceğimizi ve karşılıklı fikir alışverişinde bulunacağımızı belirterek sohbet toplantımızı sona erdirdik ve 6. Sohbet toplantımızda 20 Mayıs 2015 günü yine aynı yerde Sayın Prof dr Zeynep Zafer’in katılımı ile buluşmaya sözleşerek dostlarla vedalaştık.

Pomak dili, kültürü ve tarihi için çalışmalarımıza devam edeceğiz.
Buluşmak üzere..

Bayram ERAT
İSPOD BAŞKANI

POMAKÇA NASIL YAŞAR.

POMAKÇA  NASIL YAŞAR.

Dil, insan hayatında en çok gerek duyulan unsurlardan biridir, sosyal olmanın ve birlikte yaşamanın temel taşıdır. Halkların, ülkelerin kimliklerinin başlıca göstergesi ve ifadesidir. Resmi olmayan ve yasalarla korunmayan dillerin yaşam süreçleri zorluklarla doludur.

Dünyada tek dilin konuşulduğu ülke neredeyse yok gibidir.  Genelde bir ülke içinde birçok dil bir arada konuşulmaktadır. Değişik kaynaklardaki verilerde mesela Zaire’de 200’ün üzerinde, Nijerya’da 400’ün üzerinde veya Yeni Gine’de 800’ün üzerinde dil ya da değişik lehçelerin konuşulduğu söylenmekte.

Bazen de tam tersi durumla karşılaşıp bir dilin birçok ülkede konuşulduğunu görürsünüz. İngilizce 80 ülkede konuşulur ve 45 ülkenin resmi dilidir. Fransızca 50 ülkede konuşulmakta ve 32 ülkenin resmi dilidir. Keza İspanyolca ve Portekizce de değişik ülkelerde konuşuluyor.

Çok dilli ve çok kültürlü kimi ülkeler bu zenginliklerini yasalarla korumaya çalışmaktadır. Bazı ülkelerde de tehlike altındaki diller için Birleşmiş Milletler Eğitim Bilim ve Kültür Örgütü’nün (UNESCO) koruma programları uygulanmaktadır. Bizim ülkemiz de çok dilli ve çok kültürlü bir yapıya sahiptir. Fakat gel gör ki ülkemizde yakın bir gelecekte 20 civarında dilin yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olmasına rağmen ne yasalarla koruma altına alınmıştır, ne de ülkemizde UNESCO tarafından yürütülen bir çalışma vardır.

Araştırmalarda çeşitli dilleri konuşanlara dair verilen bilgilerin yaklaşık değerler olduğu belirtilmekte. Özellikle azınlık dillerinin siyasi kaygılarla öne çıkarılmaması, ikinci bir dil bilenlere yönelik verilerin sağlam olmayışı ve başka sosyal nedenlerle birlikte kimi yerlerde de coğrafi engeller resmi dilin dışında konuşulan dillerle ilgili sonuçların yaklaşık olmasının nedenleri olarak gösterilmekte.

Dilbilimcilere göre bir dili çocuklar öğrenmiyorsa ve genç kesim konuşmuyorsa ciddi olarak tehlike altındadır. Eğer bir dilin konuşanı yoksa o dil ölü dil olarak kabul edilmektedir. Bütün canlı organizmalar gibi bir dil için de en son aşama ölümdür.  Son konuşmacısını kaybeden dillerin artık yeniden canlanma ihtimali yoktur. Ancak kayıtlarda adına rastlanabilir.

Yine dilbilimcilere göre dünyada 6000 dolayında dil konuşulmakta. Önümüzdeki yüzyıl içinde bu dillerin yarısının kaybolacağı ya da bir şekilde öleceği tahmin edilmektedir. Dil üzerine çalışma yapanların görüşleri dillerin neden öldüğünün tek bir nedeni olmayacağı yönünde birleşiyor.  Canlılarda olduğu gibi dillerin ölümü de bilinir nedenlere bağlıdır. Dilbilimcileri bu alanda bazı sınıflandırmalar yaparak hiç değilse tehlike altındaki dillerin kurtarılabileceğine dikkat çekmektedirler.

Hangi dilin daha çok tehlike altında olduğuna dair karşılaştırmaların yapılabileceği bileşenler olmasa da, lengüistik, etnolojik ve sosyolojik verilerden belirlenen ortak kriterlerle herkes dilinin tehlike seviyesini belirleyebilir. Son yıllarda UNESCO’nun bu yöndeki çalışmaları kamuoyunda sıklıkla paylaşılmaktadır. Önem bakımından çocukların ve genç nüfusun kendi anadillerini konuşup konuşmaması kriterlerin en başında gelmektedir.

Pomakların dili Pomakça mıza gelirsek, dilimizi yaşatmak için bunu Pomaklar olarak biz istemeli, yaşamımızda kullanmalı, genç nüfusa ve yeni nesle öğretmeliyiz. Pomakçamızın yazım ve gramer çalışmalarını yaparak bir standart oluşturmalı ve ülkemizdeki ve diğer Ülkerlerdeki Pomak kardeşlerimizle dil birliği sağlayarak birlikte hareket etmeliyiz.

Ülkemizde Milli Eğitim Bakanlığı, Ortaöğretim 5, 6, 7, 8. Sınıflarda etnik dillerin seçmeli ders olarak okutulması için imkan tanımıştır. Lazca, Çerkezce, Kürtçe okullarda seçmeli ders olarak okutulmaktadır. Biz de İstanbul Pomak Kültür Derneği – İSPOD olarak Milli Eğitim Bakanlığımıza Pomakça’mızın okullarda seçmeli ders olarak okutulması için başvuruda bulunduk ve başvurumuz kabul edilerek ders programının hazırlanması istenmiştir. Ders programı, ders kitapları, ders verecek öğretmenlerin hazırlanması çalışmalarımız devam etmektedir.

Ülkemizdeki ilk Pomakça kursunu açmak için uzun bir hazırlık dönemi geçirdik. Bir dizi toplantı, görüşme, değerlendirmeden sonra bir slav dili olan Pomakçanın  Kiril alfabesi ile  07.Ocak,2014 Salı günü ilk dersine başladık. Bizler Pomakça’yı konuşuyor ve anlıyorduk ama okuyup yazamıyorduk. Bu çalışmalarda kardeş diller olan Bulgarca, Makedonca, Rusça ve diğer slav dillerinin mevcut kaynaklarından yaralanıyor ve bunların Pomakça uygulamalarını kayıt altına alıyor ve yazılı kaynaklar yaratıyoruz. 3,000 kelimelik Türkçe-Pomakça sözlük, Pomakça alfabe kitabı, Pomakça ders kitabı yazma çalışmalarımız devam etmektedir.

Pomakça çalışmalarımızın sağlıklı bir şekilde yürümesi için POMAK DERNEKLERİ FEDERASYONU – PODEF Yönetim Kurulu bir komisyon kurarak dilimiz için çalışan ve ilgili bütün kişi ve kurumlara açık kurumsal yapı ( Pomak Dil Kurumu / Enstitüsü/ vb) kurulması için çalışmalara başlamıştır. Bu çalışmalarda Milli Eğitim Bakanlığımız ve ilgili üniversiteler ile birlikte çalışmalarımız yürütülecektir. Bu çalışmalara Pomakların yaşadığı diğer ülkelerdeki kişi ve kurumlarla birlikte devam edilecektir. Pomakçayı yaşatmak hepimizin sorunudur, çalışmalar ilgili herkese açıktır ve birlik, beraberlik çerçevesinde çalışmalar yapmak hedeflenmektedir.

Pomakça kurslarımız genişleyerek devam edecek, Sadece Pomakça konuşulan haftalık, aylık kahvaltı ve benzeri etkinlikler derneklerimizde yapılacak, Pomakça sözlük, ders kitapları ve diğer yayınlar bastırılarak Pomakların yaşadığı yerlere ulaştırılacaktır.

Pomakçamızı yaşatmak ve geliştirmek için bilgisi, niyeti, heyecanı olan herkesi çalışmalarımıza davet ediyoruz. Eskişehir, Biga, İstanbul, İzmir, İnegöl, Bursa, Kocaeli, Soma, Edirne de dernekler mevcuttur, bu derneklerimize katılınız ve destek veriniz. Dernek olmayan yerlerde derneklerimizi kuralım ve bir araya gelelim. Birlik beraberlik içinde nice Pomak günler diliyorum. 03,05,2014

Sevgi ve Saygılarımla

Bayram ERAT

POMAK DERNEKLERİ BAŞKANI – PODEF

GENEL BAŞKANI   

PODEF – POMAK DERNEKLERİ FEDERASYONU / TÜRKİYE

PODEF – POMAK DERNEKLERİ FEDERASYONU  / TÜRKİYE

Pomaklar, Balkanlar'da, Bulgaristan'ın güneyi, Batı Trakya, Doğu Makedonya ile Türkiye'nin Trakya ve Batı Anadolu bölgelerinde yaşayan Pomakça diye tabir edilen Slav dil grubuna ait farklı Slav şivelerini konuşan, çoğunlukla Müslüman bir Balkan toplumudur. (Vikipedi)

Türkiye’de 25 den fazla ilde, iki buçuk  milyondan fazla Pomak yaşamaktadır. Pomakların kendi dilleri, mutfakları, müzikleri, türküleri, folkloru, destanları, tarihleri vardır.

Türkiye’de yaşayan Pomaklar 120 yıllık suskunluktan sonra kendi değerlerine sahip çıkmak için çalışmalar yapmaya başlamışlardır. Yaşadıkları bölgelerde Pomak Kültür Derneklerini kurmuşlar, Dil, Kültür, Tarih konularında ciddi mesafeler katetmişlerdir.Eskişehir /Alpu / Osmaniye’de, Çanakkale / Biga’da, İstanbul’da, İzmir’ de, İnegöl’de, Bursa’da Pomak Kültür Dernekleri kurulmuş ve bu altı dernek   POMAK DERNEKLERİ FEDERASYONU – PODEF i kurmuşlardır.

Pomakçanın yaşaması ve bir standarta kavuşturulup dil birliği sağlanması için POMAKÇA DİLENSTİTÜSÜ kurulması çalışmaları başlatılmış, Pomakça kursu açılmış, Türkçe – Pomakça sözlük, Alfabe kitabı, Pomakça Ders kitabı yazım çalışmaları başlamıştır. Milli Eğitim Bakanlığımıza başvuruda bulunup Pomakçanın İlköğretim 5, 6, 7, 8. Sınıflarında seçmeli ders olarak okutulması talep edilmiş ve başvurumuz kabul edilmiştir. Şimdi ders programı ve eğitmenler hazırlanmakta olup önümüzdeki yıllarda Pomakçamız okullarda okutulacaktır.

Kültürümüzü yaşatmak için Pomak eşya sergisi, Pomak kahvaltıları, Fuar katılımları, iftarlar, Pomak yemeği Kaçamak şenliği, Pomakların Sesi gazetesi, Tv programlarına katılım, Pomakça şarkı klip çekimleri,  İnternet vb çalışmalar yapılmış, kültürümüzün ortaya çıkarılması, yaşatılması ve tanıtılması için birlikte bir çok proje üretilmiştir.

Pomak tarihi ile ilgili çok az çalışma yapılmıştır. Tarihimizi ortaya çıkarmak için Bilim adamları, akademisyen ve araştırmacılar ile temasa geçilmiş, araştırma va çalışmalar başlatılmıştır. Balkan tarihinde Pomaklar sempozyum serisi başlatılmış ve İstanbul, Çanakkale, İzmir, Çan / ilyasağa Çiftliği Köyün de olmak üzere dört sempozyum düzenlenmiştir ve bu çalışmalar artarak devam edecektir. PODEF olarak POMAK TARİH VAKFI kurulması çalışmaları başlatılmıştır. 

Pomaklar, Türkiye, Bulgaristan, Yunanistan, Makedonya, Kosova, Arnavutluk olmak üzere altı ülkede yaşamaktadır. Yüz yıldan fazla süredir Pomaklar sağlıklı iletişim halinde olmamışlardır.  Ülkemizde sağlıklı bir iletişim ortamı kurduktan sonra, PODEF olarak diğer ülkelerdeki Pomaklar ile iletişim kurmuş ve bilgi alışverişi yapabilir durumuna gelmiş bulunmaktayız. Pomaklar uluslararası bir topluluktur.  Yaşadıkları ülkelerin birliğine, ulusal değerlerine, gelişimine inanmışlar ve destek vermişlerdir.  Pomakların Balkan ülkelerinde gerçek bir iletişim, kültürel yakınlaşma ve kaynaşma sağlayarak ekonomik değerler üretebileceğine ve Balkanların ekonomik, kültürel ve siyasal alanlarda gelişimine katkı sağlayacağına inanmaktayız.

Pomakçanın yazım ve edebiyat dili olduğu, Pomak yemeklerinin çağdaş mekanlarda sunulduğu, Pomak tarihi için birçok bilimsel çalışmanın yapıldığı, kitabın yazıldığı barış dolu yarınlarda buluşmak dileklerimizle...    Temmuz 2014

Bayram ERAT / PODEF GENEL BAŞKANI